HAI SỐ PHẬN - JEFFREY ARCHER

Cuốn sách kể về cuộc đời của hai con người với hai hoàn cảnh hoàn toàn trái ngược nhau nhưng số phận đã gắn kết hai con người ấy lại một cách kì lạ. Hai người sau này trở thành những người đối đầu nhau mà không biết rằng nếu ở một hoàn cảnh nào khác, có thể họ sẽ trở thành những người bạn tâm giao, tri kỉ suốt đời. Họ có rất nhiều điểm chung: sự thông minh tháo vát, ý chí phấn đấu tự cường để trở thành người thành đạt, khát vọng làm giàu, sự cương trực chính nghĩa, đầy lòng tự trọng và cả ở sự cố chấp cứng đầu cố hữu. Cuộc đời họ vô tình đi qua nhau, cuộn chặt lẫn nhau một cách trớ trêu, cũng đã từng cứu vớt cuộc đời lẫn nhau mà chẳng ai biết. Để rồi chỉ đến khi đến những phút cuối của cuộc đời, qua rất nhiều sự kiện đấu đá lẫn nhau, gây tổn thương không ít cho nhau và cho những người thân yêu xung quanh họ, họ mới nhận ra rằng người kia chính là ân nhân, là người mà lẽ ra mình phải hàm ơn, phải trân quý.  

Abel sinh ra ở Ba Lan, cuộc đời trải qua quá nhiều thăng trầm đau khổ từ nhỏ. Được nhặt ở bìa rừng khi mới sinh, cậu lớn lên trong gia đình nuôi nghèo hèn nhưng đã sớm thể hiện sự xuất sắc, thông minh trong việc học và vì thế được nam tước vùng chú ý và đưa về học cùng với con trai ông. Cuộc đời cậu bắt đầu chuỗi biến động khi Đức xâm chiếm Ba Lan năm 1914, chiếm lâu đài của Nam Tước, giết đi người bạn học của cậu. Một mình cậu đứng ra chăm lo cho Nam Tước và những người ở lâu đài khi họ bị quân Đức bắt giam trong hầm tối. Đến cuối 1918, Đức bại trận, những tưởng cậu được giải phóng thì cậu lại rơi vào tay quân đội Nga và bị bắt vào trại tập trung. Sau những năm tháng sinh tồn trong thời tiết khắc nghiệt, trong hoàn cảnh thế giới hỗn loạn, cậu trốn thoát, lưu lạc đến Thỗ Nhĩ Kỳ rồi qua Mỹ, bắt đầu một cuộc sống mới từ con số 0 và từ ý chí quyết tâm khẳng định mình trên đất khách. Khởi đầu từ một anh chàng bồi bàn khách sạn, cậu dần dần tiếp cận với thị trường chứng khoán, xây dựng chuỗi khách sạn Nam Tước và dẫn dắt chuỗi khách sạn qua những cuộc khủng hoảng kinh tế lớn ở Mỹ. Cuối cùng Abel đã trở nên thành công, không ngừng xây thêm những khách sạn mới ở khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên, trong quá trình lập nghiệp ở Mỹ, ông đã chạm trán William, một nhà ngân hàng, một kẻ anh ghét cay ghét đắng vì anh cho rằng William, mà đại diện cho sự tàn nhẫn của thế giới đồng tiền, đã hại chết người bạn và cũng là một ân nhân của anh. 

William sinh ra trong một gia đình giàu có ở Boston. Tuy có cuộc sống giàu có nhưng anh không ỷ lại mà luôn phấn đấu để xứng đáng với cha anh và với sự nghiệp ngân hàng của gia đình. Từ khi cha anh mất sau vụ đắm tàu Titanic, William trở nên sống khép kín cố gắng để trở nên mạnh mẽ và tự lập. Với sự giúp đỡ của gia đình nội ngoại, anh được tiếp xúc với thế giới tài chính, học cách quản lý đồng tiền và làm cho nó nhân rộng ra bằng cách đầu tư và kinh doanh. Chỉ mới mười mấy tuổi mà anh học cách thấu hiểu cách đồng tiền và thị trường chứng khoán hoạt động. Anh đã chứng tỏ tầm nhìn xa, tham vọng lớn của một nhà ngân hàng và là người có thể nối dõi và phát triển sự nghiệp của gia tộc. Anh tốt nghiệp đại học Havard, làm việc trong ngân hàng Kane & Cabot của gia đình và tham vọng sát nhập ngân hàng Lester, vốn là của gia đình người bạn thân anh ở New York và ngân hàng của anh ở Boston lại với nhau. Cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ diễn ra, thị trường chứng khoán sụp đổ, với tư cách người đại diện của ngân hàng, anh phải tịch thu khách sạn Richmond để lấy lại tiền nợ, từ đó dẫn đến sự tự sát của chủ khách sạn vốn là bạn và cũng là người mà Abel rất yêu quý. Từ đó, cuộc đời anh gắn liền với Abel và những cuộc tranh chấp, đấu đá lẫn nhau mà anh cũng không ngờ tới.      

Mạch truyện đối xứng làm nổi bật hoàn cảnh khác biệt của hai nhân vật chính từ lúc nhỏ cho đến lúc lớn. Lúc mới đọc, ta có cảm giác hoài nghi không biết hai hoàn cảnh hoàn toàn khác biệt như thế này thì sẽ được kết nối như thế nào. Bối cảnh câu chuyện vô cùng rộng lớn và xuyên suốt nhiều giai đoạn lịch sử quan trọng của thế giới. Thế chiến thứ nhất, thế chiến thứ hai. Thế giới tài chính với những giai đoạn của nền kinh tế Mỹ, thị trường chứng khoán, bất động sản, ngân hàng được mô tả chi tiết. Giọng văn của tác giả gãy gọn, kể chuyện một cách khách quan nhất hết sức có thể. Tác giả không nghiêng tình cảm hay sự ủng hộ về phía ai (Abel hay William) và để điều đó cho người đọc đánh giá. Và chắc hẳn người đọc sau khi đọc hết câu chuyện cũng chẳng thể nào mà trách cứ ai được. 

Đọc cuốn sách mình không khỏi nể phục tinh thần tự cường của Abel và cả Kane, những con người biết vươn lên những nghiệt ngã của cuộc sống để trở nên thành công. Cuốn sách mở cho mình biết về thế giới đồng tiền và cách con người hoạt động trong đó. Nó cũng cho mình những bài học về cách làm người, về tình thương, tình yêu, tình bạn, về nghĩa khí… Thế giới với sự phức tạp của nó và con người là những mắc xích trong thế giới đó. Vì một lí do nào đó, họ trở nên hoặc yêu thương nhau hoặc thù hận lẫn nhau. Có những sai lầm, có những tiếc nuối cả đời. Nhưng cuộc đời là vậy, có cuộc sống nào là vẹn toàn?