Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ - Nguyễn Ngọc Thuần

Chỉ cần đọc một số đoạn văn nổi bật của tác phẩm là mình đã thấy lòng bình an và thấy đây là tác phẩm đáng để đọc. Đoạn văn mà mình thích nhất trong tác phẩm này là:

“Tôi vẫn còn nhớ mẹ thường hay nói với tôi, khi một ai đó buồn, họ cần rất nhiều người để chia sẻ. Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không có một phương thuốc nào hết. Khi chia sẻ một nỗi buồn, chúng ta sẽ không buồn hơn, nhưng người khác lại vui hơn. Và đừng bao giờ quay lưng lại với một con người như vậy. Họ cần những khuôn mặt hơn là những viên thuốc. Họ cần những bàn tay, những tô cháo, những quả ổi hái để đầu giường. Họ cần mỗi buổi tối gé lại ngồi với họ trong im lặng. Họ cần chúng ta dẫn họ lên đồi cuốc một mảnh vườn, và thỉnh thoảng hỏi có thích ăn bắp rang không”.

Quyển sách tràn ngập sự yêu thương lắng đọng qua từng câu chuyện nhỏ. Một cậu bé ở một làng quê lớn lên với tình thương mà gia đình dành cho cậu và từ đó, cậu dành sự quan tâm và tình thương đến cho mọi người và mọi thứ xung quanh. Qua lời kể của một cậu bé về những gì diễn ra xung quanh cậu, chúng ta có thể học được rất nhiều điều đơn giản nhưng ấm áp mà nhiều khi chúng ta đã vô tình quên mất trong cuộc sống bận rộn.

Tình thương mà cậu bé cảm nhận được đầu tiên là từ cha mẹ cậu, qua những câu chuyện cha mẹ cậu kể khi cậu mới sinh ra đời. Cậu biết được đối với cha mẹ cậu, cậu có ý nghĩa như thế nào. Bố nói, cậu còn đẹp hơn những cánh đồng của  bố. Bố kể cho cậu nghe về những bí mật khi cậu mới sinh ra đời và tình yêu mà bố mẹ dành cho cậu. Rồi khi cậu lớn lên, buồn bã khi cậu bị bạn bè chọc ghẹo vì cái răng khểnh của mình, bố cậu nói: “Bố thấy đẹp lắm. Nó làm nụ cười của con khác với những đứa bạn. Đáng lý con phải tự hào vì nó. Mỗi đứa trẻ có một điều kì lạ riêng. Có người có một đôi mắt rất kì lạ. Có người có một cái mũi rất kì lạ. Có người lại là một ngón tay. Con hãy quan sát đi rồi con sẽ thấy. Con sẽ biết rất nhiều điều bí mật về những người xung quanh mình”. Cậu được bố dạy cho rằng mình phải yêu quý chính bản thân mình và quan tâm cả đến những người xung quanh.

Nghe theo lời khuyên của bố, cậu bé quan sát và phát hiện ra rằng cậu yêu thích đôi guốc màu xanh của cô giáo Hà hơn đôi guốc đỏ và cậu không ngại ngần nói với cô điều đó. Nhưng sau đó cậu nhận ra rằng dù cô mang đôi guốc nào thì cậu vẫn yêu cô, vì cậu biết cô cũng rất yêu quý cậu và trân trọng những lời nhận xét của cậu.

Một lần khi ở trường, cậu phát hiện ra một điều ngạc nhiên thú vị nho nhỏ từ một người lạ mặt. Một viên kẹo sẽ xuất hiện như một món quà cho người đến lớp sớm nhất vào buổi sáng. Cậu và những người bạn của cậu thắc mắc mãi mà không biết ai là người lạ mặt đó. Nhưng dần dần trong lớp xuất hiện nhiều người lạ mặt khác nữa với lúc thì trái ổi, lúc thì những món quà vui vui. Rồi cậu đúc kết được rằng: “Tôi đi học và tôi biết, mỗi buổi sáng luôn có một người bạn nào đó tặng tôi một món quà. Bạn có thấy điều đó thú vị không? Bạn hãy tưởng tượng đi. Những người xung quanh chúng ta đều có thể là người lạ mặt. Và tất nhiên, trước khi đi học về, bạn hãy nhớ để quên một cái gì đó. Và bạn sẽ thấy, người lạ mặt từ từ xuất hiện thật nhiều, cho đến lúc tất cả chúng ta đều là người lạ mặt”. Những câu chữ đơn giản của một cậu bé thôi nhưng làm chúng ta phải suy nghĩ nhiều về việc cho đi không điều kiện. Chỉ để mang lại một niềm vui nào đó cho một người nào đó. Và không cần sự đáp trả.  

Rồi lần đầu tiên cậu cảm nhận được niềm hạnh phúc giản đơn khi được sinh ra đủ đầy với một thân thể không khiếm khuyết khi chú Hùng chỉ cho cậu thấy cậu có 10 ngón tay nhưng chú chỉ có 9 ngón. 1 ngón của chú đã bị một viên đạn bay ngang cắt đứt trong chiến tranh. “Lần đầu tiên tôi thấy một niềm vui từ thân thể mình, và tôi cũng hiểu nỗi buồn của những người không còn đầy đủ thân thể”. Với sự thấu hiểu đó, cậu bé hỏi thăm ông Tư về bàn tay và bàn chân mà ông đã đánh mất trong chiến tranh. Sau khi nghe câu chuyện của ông, cậu đề nghị được làm bàn tay của ông, để mỗi lần ông cần bàn tay làm gì, chỉ cần ông nói lớn lên là cậu sẽ chạy tới làm giúp ông.

Có bao giờ chúng ta thức dậy vào buổi sáng và cảm nhận được niềm hạnh phúc giản đơn này như cậu bé đã cảm nhận được? 

Và có bao giờ chúng ta cảm thông và hiểu được nỗi mất mát của những người khuyết tật xung quanh chúng ta?

Trong suốt tác phẩm, có rất nhiều những câu chuyện nho nhỏ như vậy và người lớn chúng ta có thể học được rất nhiều thứ từ những câu chuyện đó. Về tình thương, sự sẻ chia, những niềm hạnh phúc đơn giản hàng ngày, về cả đến những thứ lớn lao hơn một tí như những chiêm nghiệm về sự sống và cái chết. Tất cả được phản chiếu qua nhãn quan và những bài học mà cậu bé không ngừng học được qua cuộc sống hàng ngày:

“Không có gì đẹp bằng cái tên của mình, một cái tên là một tình yêu lớn” “Mỗi cái tên là một âm thanh tuyệt diệu. Người càng thân với mình bao nhiêu thì âm thanh đó càng tuyệt diệu bấy nhiêu”

“Một món quà bao giờ cũng đẹp. Khi ta nhận hay cho một món quà, ta cũng đẹp lây vì món quà đó.”

“Bạn hãy tưởng tượng, một buổi sáng mờ sương. Bạn vừa nhắm mắt vừa mở của sổ, và bạn chợt hiểu khu vườn nói gì. Bạn hiểu bây giờ là mùa gì và bông hoa nào đang nở, tên gì”… “Bạn hãy thử đi rồi sẽ thấy, khu vườn sẽ lớn lên rất nhiều. Những bông hoa thơm hơn và khi nhắm mắt, bạn vẫn nhìn thấy nó. Không những vậy, bạn còn thấy nguyên cả khu vườn. Bạn có thể nhìn thấy bông hồng ngay trong đêm tối. Đêm bạn nằm, đắp chăn kín người nhưng bạn vẫn có thể đi dạo. Bạn sẽ không bị lạc trong  bất kì khu vườn nào, bởi vì, những bong hoa sẽ chỉ lối cho bạn, một lối đi an toàn và thơm ngát”… “những bông hoa chính là người đi đường.” 

 “Khi một người thương yêu của ta ra đi, cũng giống như chúng ta cắt lìa từng khoảng trời trong trái tim mình. Đó là một khoảng trời rất rộng mà ta hít thở từng ngày.”

“Người sống là một âm thanh nên khi sống, người ta sẽ gây nên tiếng vang bằng chính cuộc sống của mình”

“Nhiều lần tôi đã hỏi bố, tại sao người ta không nhớ một bàn tay ai đó mà phải là khuôn mặt trước tiên. Bố nói bởi vì trên đó có đôi mắt. Chúng ta không thể nhìn ai đó mà không nhìn đôi mắt họ. Một đôi mắt sẽ cho ta biết họ yêu mến điều gì, và quan trọng hơn nữa, họ đã hi sinh cho điều gì.”

Những đoạn văn viết rất trong sáng, nhẹ nhàng. Vì đó là lời kể của một cậu bé 10 tuổi mà. Đọc để thấy đôi khi chúng ta cần nhìn cuộc đời với con mắt của một đứa trẻ, không tính toán so đo, yêu thương vô điều kiện, lúc đó ta sẽ thấy cuộc đời trở nên đẹp hơn, mọi người trở nên đáng yêu hơn và sự gắn kết giữa những con người với nhau cứ trải dài vô tận, như những vì sao trên bầu trời, mỗi một người là một  vì sao sáng và “một lúc nào đó, bầu trời sẽ như một tấm thảm sáng kết liền lại”.